Stress Eat: Bạn có đang ăn để giải toả căng thẳng? (Podcast Transcript)

Updated: Jul 6

Chào các bạn,


Chào mừng các bạn đến với Thình lình ngạc nhiên - chuỗi trò chuyện với cảm hứng bốn mùa - Dành cho những người muốn kết nối với nhiên nhiên, cải thiện sức khỏe thông qua việc tái khám phá lại nhịp điệu tự nhiên bên trong chính mình.


Podcast được phát sóng mỗi thứ 3 hàng tuần trên:

Youtube: https://bit.ly/CCMS_YT

Apple Podcast: https://bit.ly/CCMS_Podcast_Apple

Spotify: https://bit.ly/CCMS_Podcast_Spotify


Hãy truy cập vào những đường link trên để nghe bản audio của bài viết này, và những tâm sự về cuộc sống mỗi tuần của Phương nhé.

 

Các bạn ơi, vừa qua quả là một khoảng thời gian thật nhiều biến động bên ngoài đúng không? Có thật nhiều lý do để một người có thể cảm thấy căng thẳng và lo âu, hay bị ảnh hưởng bởi không khí căng thẳng và lo âu chung quanh mình. Vì vậy, hôm nay Phương sẽ hỗ trợ các bạn giảm stress phần nào thông qua 3 cách:

1. Giới thiệu 1 cuốn sách hữu ích

2. Bàn về vấn đề stress eat - ăn uống vì căng thẳng và giải pháp cho các bạn đang gặp vấn đề này

3. Gói quà mùa hạ to đùng :)


Thời gian qua, Phương tự hỏi mình rằng:

Nếu như mình là các bạn sinh viên chuẩn bị ra trường hoặc vừa mới ra trường trong thời điểm này, thì mình sẽ cảm thấy ra sao? Mình sẽ cảm thấy căng thẳng, lo âu ở mức độ nào? Sẽ có ai trợ giúp cho mình và mình có thể trợ giúp cho ai hay không?

Bởi vì chắc chắn rằng, các bạn trong độ tuổi sinh viên sẽ là một trong những nhóm dễ bị tổn thương về mặt tâm lý. Ít nhất là khi Phương nhớ về mình trong thời điểm chuẩn bị ra trường, Phương thấy mình như vậy: cũng rất bấp bênh về cảm xúc, dễ trồi sụt tâm trạng và có giai đoạn còn có nguy cơ trầm cảm nữa.


Các bạn dễ tổn thương vì các bạn chưa kịp “bước sang ngưỡng cửa thực tế cuộc đời" thì cuộc đời đã tự tràn sang ngưỡng cửa đó như một trận bão. Các bạn cũng chưa kịp tiết kiệm hoặc mới tiết kiệm được rất ít trong khi thị trường lao động thì sẽ còn nhiều biến động. Chắc hẳn các bạn cũng chưa kịp hiểu và rèn luyện về các kỹ năng quản lý cảm xúc. Chưa hoàn toàn hiểu mình và rất dễ ảnh hưởng và kích hoạt ngòi nổ cảm xúc bởi các tác nhân từ bên ngoài.


Nhưng như một đồng xu có hai mặt, các bạn cũng thật là may mắn!


Các bạn có thể “bình thường hoá" những gì đang diễn ra với lý do như sau: Giai đoạn nào loài người chúng ta cảnh trải qua những cơn bão! Trong suốt chiều dài lịch sử, con người chúng ta có bao giờ ngơi việc đối diện với chiến tranh, dịch bệnh, thiên tai, khủng hoảng kinh tế, xung đột chính trị... đâu!


Có chăng là chúng ta đang may mắn hơn rất nhiều so với thế hệ đi trước khi sống trong thời đại mà nhà sử học Yuval Noah Harari đã nhận xét rằng “Là thời kỳ hoà bình kéo dài nhất từ trước đến giờ trong lịch sử loài người!”.


Cứ nói chuyện với ông bà bố mẹ của thế hệ đi trước về những gì họ đã trải qua, thì việc chúng ta đang trải qua hiện nay vẫn chỉ bé như cái mắt muỗi! Chúng ta có nhiều phương tiện hơn, đa dạng nguồn lực hơn, chủ động hơn trong việc tìm kiếm thông tin và có thể tự giáo dục mình bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu. Một bạn trẻ thời nay với chiếc smartphone trên tay có thể tiếp cận được một lượng thông tin mà đến cả tổng thống Mỹ 20 năm về trước có khi cũng phải ganh tị.

Chưa kể là với tiến bộ công nghệ thông tin hiện tại, các bạn cũng có thể học tập & lấy bằng ngay tại nhà, thậm chí là bằng cấp của các trường Đại Học hàng đầu thế giới.

Các bạn có thể sản xuất ra ối thứ hay ho trong thời gian rảnh rỗi với các công cụ công nghệ hoàn toàn miễn phí/giá rẻ mà trước đây chỉ có các kênh truyền thông lớn mới có thể tiếp cận & sở hữu.

Các bạn cũng có thể vẫn làm ra tiền nếu linh hoạt trang bị cho mình những bộ kỹ năng đầy sức sáng tạo mà có thể làm việc cho nhiều ngành khác nhau, không phụ thuộc vào bát cứ một nơi chốn làm việc nào.

Các bạn cũng có thể trau dồi kiến thức từ cả biển thông tin đang được mở ra ngoài kia, của rất nhiều các khoá học online.. nếu các bạn biết tận dụng thời gian này để trau dồi nội lực..


Các bạn biết không, mặc dù Phương không hề có cỗ máy thời gian để trở về với mình 7 năm về trước khi mình còn là sinh viên sắp ra trường, Phương vẫn biết rằng mặc dù mình chắc chắn sẽ trải qua những thời kỳ bấp bênh đó, căng thẳng đó...nhưng mình vẫn ổn. Mình ổn cho dù mình ra trường vào năm 2014 hay năm 2019, 2020, 2021...không phải bởi vì mình giỏi giang hơn người. Mà vì mình đã luôn lựa chọn thái độ phản ứng tích cực và không bao giờ đổ lỗi cho hoàn cảnh. Mình chưa bao giờ đóng vai trò nạn nhân của hoàn cảnh cả. Và nhìn lại bản thân mình 7 năm về trước, mình mỉm cười với những khó khăn khác thường mà mình đã đối mặt và cảm thấy biết ơn những khó khăn đó. Nếu như phải trả lời cho câu hỏi “Giả sử như mình tốt nghiệp ra trường vào đúng giai đoạn đại dịch bùng phát, mình sẽ làm gì?”, thì Phương biết chắc chắn rằng bản thân mình sẽ tận dụng thời gian này để làm 3 chuyện:

  • Nhìn lại mình (hồi đó mình có giữ 1 cuốn sổ để ghi chép hàng ngày về chính mình)

  • Tranh thủ học để trang bị thêm 1 kỹ năng gì đó mà hỗ trợ làm việc từ xa, không phụ thuộc vào địa điểm (thực ra ngày đó Phương đã học online rất nhiều và làm việc từ nhà trọ mình ở, vì cộng tác với các công ty ứng dụng công nghệ…)

  • Tìm địa chỉ học về các cách nâng cao sức khoẻ, hay học thiền tại nhà (nhiều khả năng sẽ là 1 trong những người đầu tiên đăng ký các khoá học sức khoẻ và các khoá thiền)

Tuy nhiên, Phương cũng biết rằng bản thân mình có thể cũng sẽ bị choáng ngợp bởi lượng thông tin ngồn ngộn đang đổ ra trên thế giới internet. Và ở độ tuổi còn trẻ thì bản thân mình và các bạn đồng trang lứa có thể chưa kịp phát triển những bộ lọc thông tin chất lượng. Chúng mình như miếng bọt biển, hấp thu hầu hết mọi thứ được đưa đến. Mà nhiều hơn không có nghĩa là tốt hơn, đặc biệt đối với thông tin.


Vì vậy, Phương sẽ giúp bạn hệ thống hoá dần dần và chọn lọc ra những nguồn thông tin & trợ giúp tốt nhất nhé.


TRỢ GIÚP SỐ MỘT: BẠN NÊN ĐỌC CUỐN SÁCH NÀO TRONG THỜI ĐIỂM NÀY?


Nếu chỉ được chọn 1 cuốn sách để giới thiệu cho các bạn trong thời điểm này, Phương sẽ chọn cuốn “Đi tìm lẽ sống” của Viktor Frankl, một bác sĩ tâm thần và tác giả về các sách tâm lý trị liệu kinh điển , và cũng là người đã sống sót qua cuộc khủng bố người Do Thái trong giai đoạn chiến tranh thế giới thứ 2. Ông không chỉ xoay sở để sống sót cho chính mình, mà còn tìm cách trị liệu tâm lý cho những người cùng cảnh ngộ ngay trong những trại tập trung mà ông được thuyên chuyển qua.

Mặc dù bối cảnh của Viktor đã sống có vẻ khác xa bối cảnh của chúng ta hiện nay - đúng ra là chúng ta may mắn hơn ông rất rất nhiều - nhưng về tính chất thực sự thì không khác gì nhau cả. Đó là đã là con người, chúng ta sẽ luôn phải đối mặt với những khổ đau không thể tránh khỏi. Thời nào cũng vậy, thế hệ nào cũng vậy...


Viktor đã đưa ra một chân lý như sau:

“Tất cả mọi thứ có thể bị tước đoạt khỏi một con người trừ 1 thứ: Quyền tự do cuối cùng của con người - Đó là quyền lựa chọn thái độ với bất kỳ một hoàn cảnh nhất định nào."

Đây là một cuốn sách có đủ cả những câu chuyện thực tế, triết lý và cả bằng chứng thực nghiệm của tác giả dưới tư cách của một bác sĩ tâm thần. Bạn có thể đọc nó và giữ lại cho mình những điều cảm thấy thấm thía và lay động nhất, chiêm nghiệm thêm và tái định hình lại hoàn cảnh hiện tại. Bạn cũng có thể thử 1 hoặc 2 hoặc cả 3 con đường mà theo Liệu pháp ý nghĩa (Logotherapy) mà nhờ đó con người sẽ nhận ra Lẽ sống của chính mình.


Thực tế thì, không chỉ thời điểm này mà bất cứ thời điểm nào cũng là thời điểm tốt để đọc cuốn sách này. Bởi vì thời điểm nào con người chúng ta cũng khao khát tìm được lẽ sống của mình. Và tìm được rồi thì sẽ tìm cách đưa ra những lựa chọn để sống thuận theo cái lẽ sống đó.


TRỢ GIÚP SỐ HAI: HIỂU VỀ STRESS EAT - ĂN UỐNG ĐỂ GIẢI TỎA CĂNG THẲNG?


Các bạn có để ý rằng: ăn uống thực chất là một hoạt động mà chúng ta thường làm để giải tỏa cảm xúc không kém gì đáp ứng nhu cầu thể chất không?


Thực tế thì Phương có thể khẳng định rằng 99,9% con người chúng ta đều ít hay nhiều, sớm hay muộn ăn để giải toả cảm xúc, giải toả căng thẳng. Dù chúng ta hầu hết là không ý thức được. Chúng ta không chỉ ăn rất nhiều khi có tin vui, muốn “ăn mừng", ăn theo lễ lạt hội họp, mà còn ăn nhiều khi stress, mệt mỏi, cô đơn và nhìn chung là muốn giải toả cảm xúc. Cho nên mới có khái niệm gọi là “thức ăn xoa dịu tinh thần" - comfort food. Hẳn là mùa này, hầu hết chúng ta đều có phiên bản comfort food của mình đúng không?


Bản thân Phương cũng phải thú nhận với các bạn rằng: chính mình cũng có nhiều lúc ăn uống chỉ để giải toả. Bởi vì mình cũng là con người mà! Mình cũng có những lúc rất buồn, rất giận, rất mệt mỏi chứ!


Dạo gần đây, bản thân mình chợt nhận ra rằng dạo này mình hay thèm đường bột và đồ ngọt nói chung: từ những phiên bản lành mạnh của trái cây, rau củ, bánh mì đen cho đến các phiên bản kém lành khác như là bánh kẹo, kem, chè, chocolate...Quan sát thì thấy những cơn thèm đỉnh cao luôn xảy ra đúng lúc mình đang có áp lực phải hoàn thành cái gì đó sớm. Như là làm podcast cho kịp lịch ra mắt hàng tuần chẳng hạn =)) .


Và khi Phương hỏi thăm dò về cách giải tỏa căng thẳng trong thời điểm này trên facebook cá nhân, các bạn khác cũng đã share ngay hình ảnh của 1 rổ trái cây, hay 1 cốc chè...tựu chung là đồ ngọt, nhiều đường. Bởi vì khi chúng ta ăn đường, vùng não liên quan đến phản ứng tưởng thưởng được kích hoạt, khiến ta thấy rất dễ chịu và thấy tâm trạng được xoa dịu ngay lập tức. Giống như là đã phần nào đẩy lùi stress vậy đó!

Mặc dù là đó chỉ là phản ứng nhất thời và sẽ qua rất mau, chúng ta vẫn dễ mắc nghiện cảm giác được xoa dịu, được tưởng thưởng đó. Thậm chí còn có thể lầm lẫn nó với cảm giác hạnh phúc nữa. Đôi khi thì cũng hạnh phúc thật. Nhưng là loại hạnh phúc gì? Hạnh phúc phụ t